Chào mừng bạn đến với Trang thông tin điện tử Đảng Bộ tỉnh Quảng Nam !

Chi tiết tin

KỶ NIỆM 95 NĂM BÁO CHÍ CÁCH MẠNG VIỆT NAM (21/6/1925-21/6/2020): Báo Đảng Quảng Nam 90 năm - chặng đường vẻ vang

Ngày đăng: 8:26 | 08/06/2020 Lượt xem: 112

Tính từ khi tờ Báo Lưỡi Cày ra đời (5/1930) đến tờ Báo Quảng Nam ngày nay, Báo Đảng Quảng Nam đã trải qua chặng đường lịch sử trong 90 năm. 90 mươi năm ấy, là chặng đường tranh đấu đầy gian khổ hy sinh của chiến sĩ, đồng bào đất Quảng dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng. Báo Đảng Quảng Nam đã bám sát phản ánh đời sống chính trị, xã hội theo năm tháng của những bước đi của lịch sử cách mạng, thực sự là tiếng nói của Đảng bộ và nhân dân tỉnh Quảng Nam

Sau khi thành lập (28/3/1930), Đảng bộ tỉnh Quảng Nam chủ trương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tổ chức huấn luyện và vận động quần chúng tham gia các phong trào đấu tranh để lựa chọn những người ưu tú kết nạp vào Đảng. Để thực hiện nhiệm vụ đó, Đảng bộ chủ trương ra báo Lưỡi Cày đúng vào dịp kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động (1/5/1930). Cuối tháng 10-1930, Cơ quan Tỉnh ủy bị lộ, cơ sở in báo Lưỡi cày lọt vào tay mật thám khi đang in số 9. Các đồng chí Tỉnh ủy, Phủ ủy và hàng trăm cán bộ, đảng viên toàn tỉnh bị bắt giam tại nhà lao tỉnh (nhà lao Vĩnh Điện). Trong nhà lao tỉnh, để lãnh đạo phong trào, anh em tù chính trị lập Ban trật tự gồm các đồng chí Phan Văn Định, nguyên Bí thư Tỉnh ủy, Lê Xuân Trữ, Huỳnh Lắm và Đoàn Xuân Trinh. Ban trật tự bí mật ra báo Nẻo nhà pha, có lúc đổi thành Vắt cơm bi. Báo được viết bằng tay, được truyền tay trong tù nhân. Một thời sau, một số anh em ở nhà lao tỉnh bị thực dân Pháp chuyển xuống nhà lao Hội An, do lực lượng bị phân tán, báo Nẻo nhà pha ngừng hoạt động. 
Sau khi Tỉnh ủy lầm thời được thành lập (3-1940), đến tháng 10-1940, Tỉnh ủy tổ chức Hội nghị mở rộng tại chùa Hang (nay thuộc xã Tam Nghĩa, huyện Núi Thành). Hội nghị chủ trương ra báo Khởi Nghĩa để làm cơ quan tuyên truyền, cổ động của Đảng bộ tỉnh. Nội dung láy từ tờ báo Bẻ xiềng sắt của Trung ương và nội dung của Hội nghị Tỉnh ủy ở Chùa Hang để biên tập. Sau Hội nghị Chùa Hang, Cơ quan Tỉnh ủy chuyển từ Tam Kỳ ra An Thạch (Thăng Bình), rồi lên Quế Sơn, dựa vào vùng núi Nghi Sơn, Nghi Hạ, Nghi Trung (Quế Sơn) qua núi Hòn Tàu đến Phú Nham Tây (Duy Xuyên) làm căn cứ đóng cơ quan, in tài liệu, ra báo. Tại đây, báo Khởi Nghĩa ra số đầu tiên, một mặt của tờ báo in hai lá cờ (một lá cờ đỏ sao vàng, một lá cờ Đảng) màu đỏ. Các đồng chí Ban biên tập chia nhau đi phân phát tận các cơ sở, tuyên truyền giác ngộ quần chúng, vừa hướng dẫn đảng viên, cơ sở chống địch khủng bố. Số 2 báo Khởi Nghĩa mới lên khuôn thì đồng chí Hồ Tỵ bị bắt trong một chuyến công tác ở Quảng Ngãi.
Tháng 3-1942, địch tiếp tục khủng bố, giăng bẫy khắp các phủ, huyện, tiến hành hơn một ngàn vụ bắt bớ, tịch thu phương tiện in báo, tài liệu. Tháng 6-1942, Liên Thành, Tỉnh ủy Quảng Nam - Hội An - Đà Nẵng được lập do đồng chí Võ Toàn làm Bí thư. Liên Thành - Tỉnh ủy đứng chân ở Duy Xuyên và Hội An, chủ trương ra báo Cờ Độc Lập thay cho tờ Khởi Nghĩa. Báo Cờ Độc Lập được in bằng thạch, nội dung do các đồng chí lãnh đạo viết, biên tập, tự in rồi giao cho cơ sở phát hành. Đến năm 1943, báo Cờ Độc Lập, mỗi số ra 80 bản phát hành trong tỉnh, thậm chí có số còn phát hành vào Phan Rí, Đà Lạt. Tháng 10-1943, Tỉnh ủy bị bể vỡ, Cờ Độc Lập tạm dừng khi mới ra đến số thứ 8.
 
Báo Giải phóng - Số đặc biệt, tháng 3-1962
Tháng 4-1944, Tỉnh ủy Quảng Nam được lập lại, do đồng chí Trần Văn Quế làm Bí thư. Tỉnh uỷ xác định nhiệm vụ cấp bách lúc này là nhanh chóng móc nối với các cơ sở, đảng viên còn lại ở phủ, huyện xây dựng lại hệ thống tổ chức Đảng và các đoàn thể, tiếp tục ra báo Cờ Độc Lập và in một số tài liệu để tuyên truyền. Sang năm 1945, tình thế cách mạng mới xuất hiện, Tỉnh ủy cũng quyết định ra báo Giải Phóng thay cho Cờ Độc Lập.
Những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Tỉnh ủy ra tờ báo Chiến Thắng, với ý nghĩa tin tưởng vào cuộc kháng chiến nhất định thắng lợi. Số ra đầu tiên là ngày 22-01-1947, nhằm ngày mồng Một Tết Đinh Hợi. Báo Chiến Thắng đã cung cấp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân trong tỉnh tin tức chiến thắng của quân dân ta trong khắp các chiến trường. Trong những ngày lễ lớn hoặc ngày Tết, báo thường có những nội dung đặc biệt để phục vụ đồng bào chiến sĩ góp phần đánh bại thực dân Pháp xâm lược.
Những năm đầu kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, trong khi ta nghiêm chỉnh thi hành Hiệp định, Mỹ - Diệm thi hành chính sách “tố cộng”, “diệt cộng” hết sức dã man và tuyên bố không có hiệp thương tổng tuyển cử. Lúc bấy giờ, để đẩy mạnh tuyên truyền, yêu cầu phải có một tờ báo. Tỉnh ủy chủ trương ra báo Quyết Tiến. Số báo ra đầu tiên vào ngày 01-5-1955. Khuôn khổ của báo có khi bằng một trang giấy kẻ ô vuông, có khi bằng trang vở học trò. Báo ra không có ngày cố định, lúc đầu chỉ ra được khoảng 200 tờ/kỳ, sau tăng lên 500 tờ/kỳ. Bên cạnh tờ Báo Quyết Tiến, Tỉnh ủy cho in và phát hành nhiều tài liệu dưới dạng thơ ca, hò vè với nội dung ngắn gọn để tuyên truyền đường lối của Đảng, âm mưu thủ đoạn địch, phương pháp công tác bí mật, xây dựng tinh thần ý chí chiến đấu của cán bộ, đảng viên trước quân thù.
Ở miền núi lúc này, để nâng cao đời sống văn hóa và đẩy mạnh công tác tuyên truyền cho đồng bào các dân tộc, để chủ trương của Đảng đến nhiều hơn với quần chúng, Ban cán sự miền Tây Quảng Nam tổ chức phiên âm tiếng Cơ tu và tổ chức cho nhân dân học tập. Cuối năm 1959, trên cơ sở thành công của việc phiên âm tiếng Cơtu, Ban Cán sự miền Tây ra tờ Gung Dưr (Vùng lên), in cả chữ phổ thông và chữ Cơtu. Nội dung của tờ Gung Dứr tập trung vào việc phổ biến chủ trương đường lối của Trung ương Đảng, Liên Khu ủy 5, của Tỉnh uỷ và Ban cán sự miền Tây, vận động đoàn kết, tăng gia sản xuất, phòng và chữa bệnh, học chữ, hạn chế các tập tục lạc hậu, biểu dương các địa phương, cá nhân điển hình thi đua xuất sắc. Tờ tin có 2 trang, khổ 27 x 31 cm, ở trang đầu cột 1 có bài xã luận ngắn gọn. Gung Dưr mỗi tháng ra một kỳ, sau ra hai kỳ; đây là bản tin, tờ báo in đầu tiên ở miền núi Quảng Nam, đặc biệt đây là lần đầu tiên tiếng Cơtu được phiên âm trên mặt báo. 
Từ thành công của việc phiên âm tiếng Cơtu và ra tờ Gung Dưr, năm 1960, Ban Cán sự miền Tây tiếp tục phiên âm chữ Cơ dong và cuối năm 1960 phát hành bản tin thứ hai mang tên Pru Dương in bằng tiếng Ca dong. Pru Dương ra đời có hình thức như tờ Gung Dưr nhằm phản ánh tình hình phong trào kháng chiến ở 2 huyện miền núi Phước Sơn và Trà My. Việc cho ra đời tờ Gung Dưr và Pru Dương là một thành công rất lớn của Tỉnh ủy, của Ban Cán sự miền Tây Quảng Nam lúc đó. 
Cuối tháng 12-1960, Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng ra đời. Đáp ứng tình hình mới, báo Quyết Tiến của Tỉnh ủy được đổi tên là báo Giải Phóng, với danh nghĩa là cơ quan tuyên truyền của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam tỉnh. Báo phát hành từ đầu năm 1961, ra hàng tháng với số lượng lúc đầu khoảng 200 tờ, sau tăng lên 1.000 tờ. Báo in khổ lớn, 4 trang bằng máy in ti- pô. Ban biên tập và đội ngũ phóng viên khá đông. Mạng lưới thông tin viên, cộng tác viên xây dựng đều khắp ở các địa bàn xung yếu và trong các cơ quan của tỉnh. Tin, bài một phần do phóng viên, cộng tác viên viết, một phần lấy từ bản tin đọc chậm của Đài Tiếng nói Việt Nam và Đài Phát thanh Giải phóng. Hình thức đẹp, trang nhã, phản ánh khá sinh động cuộc chiến đấu quyết liệt của nhân dân đối với kẻ thù để giành lại từng tấc đất, từng xóm, làng. Tờ báo có sức thuyết phục lớn, động viên, cổ vũ nhân dân đồng khởi đấu tranh với địch và ra sức xây dựng, củng cố vùng căn cứ địa.
Cuối năm 1962, thực hiện chủ trương Khu ủy 5, tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng tách thành hai tỉnh Quảng Nam và Quảng Đà. Sau khi chia tách, Tỉnh ủy hai tỉnh chủ trương tiếp tục ra tờ báo Giải Phóng trực thuộc Ủy ban Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam tỉnh.
Càng gần đến ngày Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968, khí thế cách mạng quân và dân ta tại Quảng Nam và Quảng Đà càng thêm khẩn trương, sôi động, các đơn vị bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và du kích đều có chung một quyết tâm cao, khí thế ra quân mạnh như vũ bão với quyết tâm: “Thề quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, “chỉ biết tiến không biết lùi”, “Thiệu Kỳ không đổ, không giỗ, không Tết!”… Tờ báo Giải Phóng, số xuân Mậu Thân - 1968, do Mặt trận dân tộc giải phóng Quảng Đà ấn hành, trang bìa in hình Chủ tịch Hồ Chí Minh và bài thơ xuân 1968 của Người. Đặc biệt, trên trang 3 có nhiều câu đối Tết khá hay, mang tính dự báo cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy tại Quảng Nam, Đà Nẵng như sau: 

“Đón Mậu Thân, bộ đội, dân quân nổ súng tiến công làm pháo tết 
Mừng Sáu Tám, nông thôn, thành thị phất cờ khởi nghĩa dựng nêu Xuân” 
Hay: 
“Tết đến chuyển trời Nam, tuân lệnh Bác Hồ, trống giục, cờ trương, thành thị, nông thôn nổi dậy.
Xuân về rung đất Quảng, vâng lời Tổ quốc, kèn reo, súng nổ, trẻ già, trai gái ra quân”. 

Còn báo “Giải phóng” Xuân 1968 của Quảng Nam, in 8 trang khổ 30 x 40cm, bằng giấy manh trắng, in xong dán hai tờ lại thành một trang. Trang nhất là bức tranh cổ động ba màu, do họa sỹ Trần Việt Sơn (Hội Văn nghệ Giải phóng khu V) thể hiện: Bà mẹ, anh Giải phóng quân, cô du kích, người dân tộc cầm hoa, em học sinh cầm cờ Mặt trận, anh tri thức cầm cành mai nở, anh công nhân vẫy tay, phía sau là tầng nhà phố thị ngập cờ hoa, lưng trời chim én liệng. Bài xã luận “đinh”, lời chắc nịch, thúc giục, kêu gọi cán bộ, chiến sỹ đồng bào Quảng Nam do đồng chí Trưởng ban Tuyên huấn Tỉnh ủy viết.
Sau ngày quê hương giải phóng, ngày 11-7-1975, báo Giải Phóng của Ủy ban Mặt trận dân tộc giải phóng Đặc khu Quảng Đà đổi tên thành báo Quảng Nam - Đà Nẵng. Đến tháng 10-1975, tỉnh Quảng Nam và Quảng Đà được sát nhập lại thành tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng. Trên cơ sở đó, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ ra quyết định hợp nhất báo Quảng Nam - Đà Nẵng của đặc khu Quảng Đà và báo Giải Phóng của tỉnh Quảng Nam và thành báo Quảng Nam - Đà Nẵng. 
Năm 1997, tỉnh Quảng Nam được tái lập, báo Quảng Nam - cơ quan ngôn luận của Đảng bộ và nhân dân tỉnh Quảng Nam được thành lập. Những ngày đầu tái lập, mặc dù còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, song báo Quảng Nam đã vượt qua mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ tuyên truyền các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. 
Như vậy, tính từ khi tờ báo Lưỡi Cày ra đời (5/1930) đến tờ báo Quảng Nam ngày nay, Báo Đảng Quảng Nam đã trải qua chặng đường lịch sử trong 90 năm. 90 mươi năm ấy, là chặng đường tranh đấu đầy gian khổ hy sinh của chiến sĩ, đồng bào đất Quảng dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng. Báo Đảng Quảng Nam đã sát cánh cùng lịch sử, phản ánh những bước đi của lịch sử cách mạng là tiếng nói của Đảng bộ và nhân dân tỉnh nhà. 

Theo: Lịch sử ngành Tuyên giáo của Đảng bộ tỉnh Quảng Nam (1930-2010)

Tác giả: Lê Năng Đông

[Trở về]

» Đảng Cộng sản Việt Nam
     Khóa IX
     Khóa X
      Khóa XI
     Khóa XII
     Khóa XVIII
     Khóa XIX
     Khóa XX

     Khóa XXI
Xem tất cả

Liên kết website

Thăm dò ý kiến

Bạn đánh giá như thế nào về cổng thông tin này?